Οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ για τη Δημόσια Υγεία

Δελτίο Τύπου (28.04.2012)

Συντασσόμενοι με την αγωνία και την οργή των ιατρών του Ν. Λάρισας, οι οποίοι μέσω του θεσμικού τους οργάνου, τον Ιατρικό Σύλλογο Λάρισας, μας κάλεσαν να δημοσιοποιήσουμε το πρόγραμμά μας για τον πράγματι ιδιαίτερα ευαίσθητο τομέα της Υγείας, ως ΣΥΡΙΖΑ-ΕΝΩΤΙΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΜΕΤΩΠΟ ν. Λάρισας δηλώνουμε τα εξής:

Η υγεία αποτελεί πρωταρχικό κοινωνικό αγαθό και ως εκ τούτου, σημαντικό και αναφαίρετο δικαίωμα όλης της κοινωνίας. Το δικαίωμα αυτό – περίπου 30 χρόνια μετά τον Ν. 1397/83 για το Εθνικό Σύστημα Υγείας το οποίο ουδέποτε ολοκληρώθηκε – δέχτηκε, μαζί με το ασφαλιστικό και τα εργασιακά, τη μεγαλύτερη επίθεση από τη πολιτική του μνημονίου και των εφαρμοστικών του νόμων.

Οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν διαχρονικά από τις κυβερνήσεις ΠΑΣΟΚ και ΝΔ στον χώρο της υγείας αποσκοπούσαν στην εμπορευματοποίηση και υποβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση του μεγάλου ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα και είχαν ως αποτέλεσμα την απαξίωσή του ΕΣΥ.

Με την επιλογή της κυβέρνησης να οδηγήσει τη χώρα στην ασφυξία του μνημονίου και την κηδεμονία της Τρόικας, το Δημόσιο Σύστημα Υγείας βρέθηκε στο στόχαστρο μιας πολιτικής που το συνθλίβει και το οδηγεί σε πλήρη διάλυση.

Η εναλλακτική προγραμματική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την αναμόρφωση του συστήματος υγείας εκκινεί από την αρχή ότι η υγεία δεν μπορεί να είναι αντικείμενο εμπορευματοποίησης ούτε να υπόκειται στη δικαιοδοσία του κέρδους.

Στρατηγικός μας στόχος είναι η οικοδόμηση ενός ΝΕΟΥ ολοκληρωμένου δημόσιου συστήματος υγείας και πρόνοιας που θα παρέχει άμεση, δωρεάν, καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε όλους τους πολίτες σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, τη στιγμή της ανάγκης.

Σε αυτές τα συνθήκες η ανάπτυξη κινήματος που θα θέτει στο επίκεντρο την υπεράσπιση των παροχών υγειονομικής περίθαλψης και την διατήρηση των Νοσοκομειακών δομών που σήμερα βρίσκονται «υπ’ ατμόν» είναι αναγκαία άλλα όχι ικανή προϋπόθεση για να «διασωθεί» το καταρρέον Δημόσιο Σύστημα Υγείας και ο τομέας της α’βάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Λύσεις στο πλαίσιο του μνημονίου αλλά και των νεοφιλελεύθερων πολιτικών είναι αδύνατον να δοθούν.

Απαιτείται να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο άμεσων διεκδικήσεων που θα διατηρήσει μέχρι τότε ζωντανά τα «κύτταρα» πάνω στα οποία μπορεί να ανασυγκροτηθεί ένα ΝΕΟ Δημόσιο και Δωρεάν Σύστημα Υγείας. Πρωταρχικός μας στόχος είναι η ελαχιστοποίηση των ιδιωτικών δαπανών για την υγεία και η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε ως άμεσους στόχους:

  1. Την ελεύθερη πρόσβαση στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας και την υγειονομική περίθαλψη όλων των πολιτών, ιδιαίτερα των κατηγοριών που αδυνατούν να έχουν ασφαλιστική κάλυψη.
  2. Την αναπλήρωση με κρατική χρηματοδότηση του ελλείμματος του ΕΟΠΥΥ προκειμένου να καλυφθούν, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο της κρίσης οι ανάγκες σε υγειονομική περίθαλψη του λαού.
  3. Την κάλυψη του ΕΟΠΥΥ με γιατρούς προκειμένου οι ασφαλισμένοι να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
  4. Την αποτροπή των συγχωνεύσεων και καταργήσεων Νοσοκομειακών μονάδων και την χρηματοδότηση των Νοσοκομείων για να καλυφθούν οι λειτουργικές δαπάνες τους. Ειδικά στο ν. Λάρισας αλλά και συνολικά στη Θεσσαλία, οι υφιστάμενες νοσοκομειακές δομές παραπαίουν, ενώ ανθούνε οι μεγάλες ιδιωτικές υγειονομικές δομές.
  5. Την στελέχωση των μονάδων υγείας με προσωπικό, προκειμένου να μην κλείσουν τμήματα και εργαστήρια.
  6. Την ανάπτυξη δομών για την υποστήριξη ευαίσθητων ομάδων, αστέγων, ανέργων, αναπήρων, μεταναστών κλπ.

Κλείνοντας, θέλουμε να δηλώσουμε ότι θα συνεχίσουμε να στεκόμαστε στο πλευρό των υγειονομικών του ν. Λάρισας, όπως κάναμε και σε όλη την προηγούμενη περίοδο, έχοντας αγαστή συνεργασία με τον Ι.Σ.Λ., και να αναδεικνύουμε τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος.

Ακολουθεί, αναλυτικά, η κριτική του ΣΥΡΙΖΑ για τη σημερινή κατάσταση που επικρατεί στον χώρο της Δημόσιας Υγείας καθώς και η εναλλακτική προγραμματική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την αναμόρφωση του συστήματος υγείας.

Υγεία – Πρόνοια στην εποχή του μνημονίου

Εισαγωγικά

Η υγεία αποτελεί πρωταρχικό κοινωνικό αγαθό και ως εκ τούτου, σημαντικό και αναφαίρετο δικαίωμα όλου του λαού. Το δικαίωμα αυτό – περίπου 30 χρόνια μετά από την ψήφιση του ιδρυτικού νόμου 1397/83 για το  Εθνικό Σύστημα Υγείας το οποίο ουδέποτε ολοκληρώθηκε – δέχτηκε (μαζί με το ασφαλιστικό και τα εργασιακά) τη μεγαλύτερη επίθεση από τη πολιτική του μνημονίου  και των εφαρμοστικών νόμων.

Οι πολιτικές που εφαρμόστηκαν διαχρονικά από τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας στο χώρο της υγείας, ιδιαίτερα από τη δεκαετία του ’90 και μετά, με την έντονη παρουσία των ιδιωτικών διαγνωστικών κέντρων, την εκχώρηση σε ιδιώτες εργολάβους τομέων όπως η καθαριότητα, η φύλαξη και η σίτιση, τα διάτρητα συστήματα προμηθειών, την υποστελέχωση σε ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό  προσωπικό, την επέκταση των ελαστικών σχέσεων εργασίας σε όλες τις ειδικότητες, και τη συστηματική υποχρηματοδότηση του,  αποσκοπούσαν στην εμπορευματοποίηση και την υποβάθμιση των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση του μεγάλου ιδιωτικού επιχειρηματικού τομέα και είχαν σαν αποτέλεσμα την απαξίωσή του ΕΣΥ.

Έτσι οι ιδιωτικές δαπάνες υγείας των νοικοκυριών, εκτοξεύτηκαν το 2008 στο 57% των συνολικών δαπανών για την υγεία όταν ο μέσος όρος της ΕΕ ήταν 28%, ενώ τα ιδιωτικά νοσοκομεία αύξησαν πάνω από το 100% το μερίδιο τους στην αγορά υγείας μεταξύ 2000 και 2008, φθάνοντας από το 13% στο 27%. (Στοιχεία ΙΝΕ/ΓΣΕΕ-ΑΔΕΔΥ και Εθνικής Τράπεζας).

Με την επιλογή της κυβέρνησης να οδηγήσει τη χώρα στην ασφυξία του μνημονίου και την κηδεμονία της Τρόικας, το δημόσιο σύστημα υγείας βρέθηκε στο στόχαστρο μιας πολιτικής που το συνθλίβει και το οδηγεί σε πλήρη διάλυση.

Είναι η ίδια πολιτική που εφαρμόστηκε σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που πέρασε το ΔΝΤ όπως η Ρουμανία, η Ουκρανία, η Λετονία, η Βουλγαρία κ.ά και οδήγησε σε κλείσιμο δημόσιων νοσοκομείων, σε μείωση των ασφαλιστικών καλύψεων για φάρμακα και νοσήλια, σε αδυναμία πρόσβασης των πολιτών σε επαρκείς υπηρεσίες υγείας, σε διεύρυνση των  κοινωνικών ανισοτήτων και τελικά επέφερε επιδείνωση στους δείκτες υγείας, αυξάνοντας τη νοσηρότητα και τη θνησιμότητα, μειώνοντας το προσδόκιμο επιβίωσης.

Οι πάνω από 1 εκατομμύριο άνεργοι, οι 20.000 άστεγοι, τα  ποσοστά φτώχειας ενηλίκων και παιδιών που συνεχώς αυξάνονται, η ανάγκη συσσιτίων που πολλαπλασιάζεται σε όλη τη χώρα, η έκρηξη των ψυχικών νοσημάτων, των καταθλίψεων και των αυτοκτονιών, συνιστούν μια πραγματικότητα κοινωνικής γενοκτονίας και δεν αποτελούν περιθωριακά ζητήματα, αλλά σκληρή πραγματικότητα για χιλιάδες συνανθρώπους μας της «διπλανής πόρτας» ως αποτέλεσμα των μνημονιακών πολιτικών που εφαρμόζονται.

Τι άλλαξε τα δύο χρόνια του μνημονίου

Το δημόσιο σύστημα υπηρεσιών υγείας συρρικνώθηκε και αποδιαρθρώθηκε σε τέτοιο βαθμό που ουσιαστικά έχει καταργηθεί το δικαίωμα στην ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση στη περίθαλψη.

Πρόκειται ουσιαστικά για την ραγδαία απόσυρση του κράτους από τη βασική υποχρέωση χρηματοδότησης ενός δημόσιου συστήματος υγείας και κοινωνικής φροντίδας, μεταθέτοντας το βάρος στις πλάτες ή καλύτερα στις τσέπες του ελληνικού λαού. Συγκεκριμένα:

  • Επιβολή «διοδίων» 5 ευρώ για όλους τους πολίτες που προσέρχονται να εξεταστούν στα δημόσια νοσοκομεία ενώ για τους ανασφάλιστους που συνεχώς αυξάνονται ζητείται να υπογράφουν δήλωση αποδοχής χρέους για τα νοσήλια.
  • Κατάργηση εξετάσεων που καλύπτονταν από τα ασφαλιστικά ταμεία και  εξαίρεση από τις λίστες συνταγογράφησης εκατοντάδων φαρμάκων που πληρώνουν πλέον οι ασφαλισμένοι εξολοκλήρου από την τσέπη τους.
  • Καθιέρωση συμμετοχής 15% στις εργαστηριακές εξετάσεις και αύξηση της συμμετοχής στα φάρμακα για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ.
  • Εφαρμογή του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας του ΕΟΠΥΥ με τον οποίο μειώνονται με ανάλγητο και αντικοινωνικό τρόπο τα ποσά που χορηγούνταν στους ασφαλισμένους του ΙΚΑ, ΟΠΑΔ, ΟΓΑ, ΟΑΕΕ για θεραπείες, τοκετό κλπ, αλλά και για τις ανάγκες ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, όπως νεφροπαθείς, διαβητικοί, άτομα με μεσογειακή αναιμία, κινητικά ανάπηροι, ενώ καθιερώνεται για πρώτη φορά συμμετοχή των ασφαλισμένων στην προμήθεια βοηθητικών θεραπευτικών μέσων.
  • Μείωση στο μισό του αριθμού των συμβεβλημένων γιατρών του ΕΟΠΥΥ για τις ανάγκες των ασφαλισμένων και προλεταριοποίηση τους με χαμηλές αμοιβές.
  • Περικοπή κατά 50% περίπου των προϋπολογισμών των νοσοκομείων με αποτέλεσμα συνεχείς ελλείψεις υγειονομικών υλικών ή προμήθεια ακατάλληλων.
  • Κατάργηση 11.000 οργανικών κλινών με παράλληλη συγχώνευση-κλείσιμο νοσοκομείων.
  • Εκχώρηση 560 κλινών του ΕΣΥ σε ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες.
  • Είσοδος ιδιωτών γιατρών στα δημόσια νοσοκομεία για τέλεση ιατρικών πράξεων με το αζημίωτο, επιβαρύνοντας οικονομικά τους ασφαλισμένους.
  • Εφαρμογή στα νοσοκομεία των Κλειστών Ενοποιημένων Νοσηλίων (ΚΕΝ) με αύξηση του κόστους της ημερήσιας νοσηλείας στα ασφαλιστικά ταμεία κατά 300%, με κίνδυνο την άμεση κατάρρευση των ασφαλιστικών ταμείων.
  • Κατάργηση οργανικών θέσεων προσωπικού στα νοσοκομεία, πάγωμα προσλήψεων γιατρών παρά τις ελλείψεις σε βασικές ειδικότητες και στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και αύξηση των χιλιάδων ελλείψεων σε νοσηλευτικό και παραϊατρικό προσωπικό αφού οι προσλήψεις γίνονται με αναλογία 1/10.
  • Συγχώνευση-κατάργηση προνοιακών δομών (από 90 έμειναν περίπου 30).
  • Μείωση κατά 50% της χρηματοδότησης των μονάδων ψυχοκοινωνικής φροντίδας, απεξάρτησης κ.ά.
  • Παρακράτηση έως και 80% των επιδομάτων των χρονίως πασχόντων ατόμων που διαβιούν σε ξενώνες και ιδρύματα, για την κάλυψη των αναγκών της νοσηλείας τους.

Οι δικές μας προτάσεις

Η εναλλακτική προγραμματική πρόταση του ΣΥΡΙΖΑ για την αναμόρφωση του συστήματος υγείας εκκινεί από την αρχή ότι η υγεία δεν μπορεί να είναι αντικείμενο εμπορευματοποίησης ούτε να υπόκειται στη δικαιοδοσία του κέρδους.

Στρατηγικός μας στόχος είναι η οικοδόμηση ενός ΝΕΟΥ ολοκληρωμένου δημόσιου συστήματος υγείας και πρόνοιας που θα παρέχει άμεση, δωρεάν, καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε όλους τους πολίτες σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας, τη στιγμή της ανάγκης.

Σε αυτές τα συνθήκες η ανάπτυξη κινήματος που θα θέτει στο επίκεντρο την υπεράσπιση των παροχών της υγειονομικής περίθαλψης και την διατήρηση των Νοσοκομειακών δομών που σήμερα βρίσκονται «υπ’ ατμόν» είναι αναγκαία άλλα όχι ικανή προϋπόθεση για να «διασωθεί» το καταρρέον Δημόσιο Σύστημα Υγείας και ο τομέας της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης.

Είναι προφανές ότι λύσεις μέσα στα πλαίσια του μνημονίου αλλά και των γενικότερων νεοφιλελεύθερων πολιτικών είναι αδύνατον να δοθούν. Οι εποχές όπου το καπιταλιστικό σύστημα στην Ευρώπη στα πλαίσια των διευθετήσεων διατηρούσε ένα στοιχειώδες «κοινωνικό κράτος», έχουν παρέλθει προ πολλού.

Απαιτείται να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο άμεσων διεκδικήσεων που θα διατηρήσει μέχρι τότε ζωντανά τα «κύτταρα» πάνω στα οποία μπορεί να ανασυγκροτηθεί ένα ΝΕΟ Δημόσιο και Δωρεάν Σύστημα Υγείας, μακριά από την εμπορευματοποίηση και την κυριαρχία των ιδιωτικοοικονομικών σχέσεων μέσα στο σύστημα.

Στο πλαίσιο αυτό προτείνουμε ως άμεσους στόχους:

  1. Την ελεύθερη πρόσβαση στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας και την υγειονομική περίθαλψη όλων των πολιτών, ιδιαίτερα των κατηγοριών που αδυνατούν να έχουν ασφαλιστική κάλυψη.
  2. Την αναπλήρωση με κρατική χρηματοδότηση του ελλείμματος του ΕΟΠΥΥ προκειμένου να καλυφθούν, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο της κρίσης οι ανάγκες σε υγειονομική περίθαλψη του λαού.
  3. Την κάλυψη του ΕΟΠΥΥ με γιατρούς προκειμένου οι ασφαλισμένοι να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.
  4. Την αποτροπή των συγχωνεύσεων και καταργήσεων Νοσοκομειακών μονάδων και την χρηματοδότηση των Νοσοκομείων για να καλυφθούν οι λειτουργικές δαπάνες τους.
  5. Την στελέχωση των μονάδων υγείας με προσωπικό, προκειμένου να μην κλείσουν τμήματα και εργαστήρια.
  6. Την ανάπτυξη δομών για την υποστήριξη ευαίσθητων ομάδων, αστέγων, ανέργων, αναπήρων, μεταναστών κλπ.

Το ολοκληρωμένο δημόσιο σύστημα υγείας που οραματιζόμαστε:

  • Θα καλύπτει καθολικά τις ανάγκες του συνόλου του πληθυσμού και της επικράτειας.
  • Θα περιλαμβάνει το σύνολο των δημόσιων δομών υγείας και πρόνοιας (Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, ΕΟΠΥΥ, δομές υγείας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, κ.λπ.).
  • Θα χρηματοδοτείται ενιαία από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα ασφαλιστικά ταμεία.
  • Θα βασίζεται σε ένα ολοκληρωμένο δημόσιο δίκτυο υπηρεσιών ενημέρωσης, πρόληψης, πρωτοβάθμιας περίθαλψης και προαγωγής της υγείας, ενιαία συνδεδεμένο με μια αναβαθμισμένη δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια περίθαλψη.

Πρωταρχικός μας στόχος είναι η ελαχιστοποίηση των ιδιωτικών δαπανών για την υγεία και η αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας και πρόνοιας.

Για την επίτευξη αυτού του στόχου, θεωρούμε αναγκαία τα εξής:

  • Αύξηση των δημόσιων δαπανών για την υγεία, με ταυτόχρονη αναβάθμιση του προγραμματισμού, του σχεδιασμού και της οργάνωσης του συστήματος υγείας. Η αναβάθμιση αυτή συνιστά προϋπόθεση για την εξάλειψη των φαινομένων διαφθοράς και παραοικονομίας (μίζες, «φακελάκια», οικονομικές δοσοληψίες με τις φαρμακευτικές εταιρείες) και την κατάργηση των παράνομων ιδιωτικών ιατρείων.
  • Ελεύθερη πρόσβαση στο δημόσιο σύστημα υγείας όλων όσοι ζουν και εργάζονται στη χώρα (κατάργηση του ελάχιστου αριθμού ενσήμων για παροχή υγειονομικής περίθαλψης κ.λπ.).
  • Σύνταξη Υγειονομικού Χάρτη της χώρας, όπου θα καταγράφονται οι υπάρχουσες δομές και ανάγκες. Ο Χάρτης αυτός θα κυρωθεί από τη Βουλή και θα αποτελεί πλαίσιο αναφοράς για τις μελλοντικές κυβερνήσεις.
  • Δημιουργία οργανωμένου συστήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας-Πρόνοιας, που θα δίνει έμφαση στη σωστή και έγκαιρη ενημέρωση και διάγνωση παράλληλα με την περίθαλψη και θεραπεία σε πρωτοβάθμιο επίπεδο, έτσι ώστε στα νοσοκομεία να καταλήγουν μόνο τα βαριά περιστατικά.
  • Καθιέρωση του θεσμού της ομάδας υγείας, με πυρήνα τον οικογενειακό γιατρό.
  • Ολοήμερη λειτουργία των δημόσιων νοσοκομείων και κατάργηση των ιδιωτικών απογευματινών ιατρείων.
  • Αναβάθμιση της ξενοδοχειακής υποδομής και εφοδιασμός όλων των εργαστηρίων και νοσοκομείων της χώρας με σύγχρονο τεχνολογικό εξοπλισμό.
  • Δημιουργία αυτοτελών Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) στα νοσοκομεία.
  • Στελέχωση και αύξηση του αριθμού των κλινών των Μονάδων Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).
  • Προσλήψεις ιατρικού, νοσηλευτικού, παραϊατρικού και λοιπού προσωπικού με εργαζόμενους πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης. Κατάργηση του θεσμού του επικουρικού προσωπικού που αναπαράγει φαινόμενα ομηρίας συμβασιούχων.
  • Ενιαίες εργασιακές σχέσεις του υγειονομικού προσωπικού, αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας, διαρκής επιμόρφωση των εργαζομένων στο χώρο της υγείας και διασφάλιση της οικονομικής, επαγγελματικής και επιστημονικής τους αναβάθμισης και εξέλιξης.
  • Αναβάθμιση του ΕΟΦ και ΙΦΕΤ. Δημιουργία Εθνικής Φαρμακαποθήκης.
  • Εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης με αυστηρό έλεγχο τιμών, φαρμάκων και θεραπειών ώστε να εξασφαλίζεται η ποιότητα, η επάρκεια αλλά και η λελογισμένη χρήση τους.
  • Ματαίωση των Συμπράξεων Δημόσιου Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) στο χώρο της υγείας, καθώς και κάθε προσπάθειας ανάθεσης σε ιδιώτες της διοίκησης δημόσιων νοσοκομείων ή τμημάτων τους.
  • Θέσπιση αυστηρού νομοθετικού πλαισίου για την ίδρυση και λειτουργία των ιδιωτικών φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας.
  • Υπαγωγή, σε πρώτο μεταβατικό στάδιο, σε δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο των μεγάλων ιδιωτικών κλινικών και μαιευτηρίων και σταδιακή ένταξη, σε δεύτερη φάση, και των υπόλοιπων ιδιωτικών φορέων παροχής υγειονομικών υπηρεσιών (φαρμακευτικές και ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες, εταιρείες βιοϊατρικής τεχνολογίας, μεγάλες αλυσίδες διαγνωστικών εργαστηρίων) στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Το Γραφείο Τύπου

Advertisements