«Με την εκτροπή, οι αγρότες θα πουν το νερό, νεράκι»

ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΗ Κ. ΠΟΥΛΑΚΗ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΕΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ Μ.Π.Ε. ΤΩΝ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ ΤΩΝ ΥΔΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΩΝ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ ΚΑΙ ΔΥΤΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

 

Την κριτική της «Θεσσαλίας της Αλληλεγγύης και της Οικολογίας» σχετικά με τις μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων των Διαχειριστικών Μελετών των υδατικών διαμερισμάτων Θεσσαλίας και Δυτικής Στερεάς Ελλάδας παρουσίασε στη συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου, ο Κώστας Πουλάκης.

Σημειώνοντας ότι «δυστυχώς – για άλλη μια φορά – βλέπουμε να ακολουθείται η πεπατημένη της εμμονής στην εκτροπή του Αχελώου», ο κ. Πουλάκης υποστήριξε ότι το σενάριο που προκρίνει μεταξύ των διαθέσιμων εναλλακτικών η Περιφέρεια Θεσσαλίας, στην πραγματικότητα δεν είναι το περιβαλλοντικά ηπιότερο, ούτε δε και το αποτελεσματικότερο. Όπως δε ανέφερε, «είναι πραγματικά να απορεί κανείς για πόσο καιρό ακόμα θα εμμένει η Περιφέρεια Θεσσαλίας στη γνωστή – αλλά απολύτως ξεπερασμένη και αποδεδειγμένα λανθασμένη – επιχειρηματολογία περί του δήθεν “περιβαλλοντικού” έργου του Αχελώου, η οποία έχει πλήρως αποκρουστεί τόσο από πλήθος έγκριτων ειδικών επιστημόνων όσο και από το ΣτΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αν είναι ποτέ δυνατόν το περιβαλλοντικό έγκλημα να βαφτίζεται περιβαλλοντική λύση!».

Ο κ. Πουλάκης υπογράμμισε ότι τα διαθέσιμα εναλλακτικά σενάρια – που εκτός των άλλων περιλαμβάνουν την εκπόνηση μικρότερων έργων ταμίευσης νερού – προβλέπουν μικρότερο υδατικό έλλειμμα, το οποίο είναι δυνατόν να περιοριστεί ακόμα περισσότερο, με περαιτέρω μείωση της ετήσιας στρεμματικής κατανάλωσης, με την εφαρμογή μεθόδων διαχείρισης της ζήτησης και την επέκταση της εφαρμογής ορθών πρακτικών άρδευσης και οικονομικότερων μεθόδων-τεχνολογιών άρδευσης. Όπως τόνισε, λοιπόν ο κ. Πουλάκης, τα μέτρα αυτά, σε συνδυασμό με μία μελέτη αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών, με στόχο, αφενός μεν τη γεωργική ανάπτυξη της περιοχής, αφετέρου δε την ταυτόχρονη μέγιστη δυνατή εξοικονόμηση αρδευόμενου νερού, θα αρκούσαν για να μηδενίσουν το έλλειμμα του υδατικού ισοζυγίου, χωρίς να πλήττουν τους αγρότες.

Εξάλλου, ο κ. Πουλάκης χαρακτήρισε ακατανόητη και πρακτικά αδύνατη την πρόβλεψη της εισήγησης ότι το σενάριο που περιλαμβάνει την εκτροπή του Αχελώου θα είναι κατά 50 εκατομμύρια ευρώ οικονομικότερο, «εκτός αν», όπως είπε, «δεν συνυπολογίζεται το κόστος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των έργων του Αχελώου ή αυτό υποκοστολογείται, αφού άλλωστε ένα από τα μειονεκτήματα του Αχελώου είναι και ότι κανείς δεν ξέρει πόσο θα κοστίσει αυτή η ολοκλήρωση».

Μάλιστα, ο κ. Πουλάκης στάθηκε σε ένα μόνο σημείο που, όπως ανέφερε, «αποκαλύπτει το μέγεθος της υποκρισίας όσων προσπαθούν να εμφανιστούν ως υπερασπιστές των συμφερόντων του αγροτικού κόσμου της Θεσσαλίας», αφού με βάση την εισήγηση για την έγκριση της ΜΠΕ προβλέπεται ότι «η τιμολόγηση του νερού θα αποτρέψει την όποια τάση κατασπατάλησής του». Το σημείο αυτό, όπως είπε ο κ. Πουλάκης, αποκαλύπει «το μέγεθος της απάτης», αφού «το κόστος του φαραωνικού έργου της εκτροπής του Αχελώου θα μετακυλιστεί στους αγρότες, μέσω της αύξησης της τιμής του νερού». Έτσι, ο επικεφαλής της «Θεσσαλίας της Αλληλεγγύης και της Οικολογίας», αναρωτήθηκε κλείνοντας, απευθυνόμενος στον Περιφερειάρχη : «Έτσι σκοπεύετε να εξοικονομήσετε τα 50 εκατομμύρια ευρώ; Παίρνοντάς τα από τους Θεσσαλούς αγρότες που ήδη αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα με την αγροτική πολιτική που ακολουθείτε; Αντιλαμβάνεστε ότι ακόμα και η λαϊκιστική επίκληση των αγροτών της Θεσσαλίας, από τους υπέρμαχους της εκτροπής, αποδεικνύεται τελείως κάλπικη. Η εκτροπή του Αχελώου, ακόμα και αν καταφέρει ποτέ να ολοκληρωθεί, εκτός του ότι θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα το υδάτινο οικοσύστημα, αποδεικνύεται ότι θα έχει μία και μόνη συνέπεια για τον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας : Θα πει το νερό, νεράκι».

 

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της τοποθέτησης του κ. Πουλάκη.

 

κ. Πρόεδρε,

κ. Περιφερειάρχη,

κ.κ. Συνάδελφοι,

 

Θα ήταν ψέματα να πούμε ότι η εισήγηση της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού της Περιφέρειας Θεσσαλίας αποτέλεσε έκπληξη για μας, αφού δυστυχώς – για άλλη μια φορά – βλέπουμε να ακολουθείται η πεπατημένη της εμμονής στην εκτροπή του Αχελώου. Πράγματι, από τα 3 επικρατέστερα σενάρια της διαχειριστικής μελέτης, η εισήγηση προκρίνει το σενάριο Γ (Γ1Υ1Α1Π1), το οποίο προβλέπει μεταφορά 250 εκ. κυβικών απ’ τον Αχελώο. Το συγκεκριμένο σενάριο βασίζεται:

(α) σε μειωμένη αρδευτική κατανάλωση ανά στρέμμα ίση περίπου με 450 κυβικά μέτρα ανά στρέμμα κατ’ έτος,

(β) στην ολοκλήρωση της κατασκευής των δρομολογημένων έργων ταμίευσης χειμερινών απορροών στη Θεσσαλία και

(γ) στη μεταφορά νερού από τον Αχελώο ποσότητας ίσης με 250 hm3 ώστε να επαρκεί η προσφορά νερού στη λεκάνη του Πηνειού για να αρδεύσει επαρκώς τα σημερινά 2.500.000 στρέμματα και ταυτόχρονα να καλύψει τις μέσες περιβαλλοντικές απαιτήσεις των σωμάτων, υπόγειων και επιφανειακών.

Και όλα αυτά, τη στιγμή που υπάρχει το Σενάριο Β (Γ1Υ2Α0Π1), το οποίο προβλέπει μικρότερα έργα ταμίευσης, αντί της εκτροπής του Αχελώου και βγάζει το μικρότερο έλλειμμα των 120 εκ. κ.μ., ωστόσο απορρίπτεται με το σκεπτικό ότι έχει μεγαλύτερο κόστος κατά περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ. Βέβαια, αδυνατούμε να κατανοήσουμε πώς είναι δυνατόν το σενάριο που περιλαμβάνει την εκτροπή του Αχελώου να είναι οικονομικότερο, εκτός αν δεν συνυπολογίζεται το κόστος που απαιτείται για την ολοκλήρωση των έργων του Αχελώου ή αυτό υποκοστολογείται, αφού άλλωστε ένα από τα μειονεκτήματα του Αχελώου είναι και ότι κανείς δεν ξέρει πόσο θα κοστίσει αυτή η ολοκλήρωση.

Άλλωστε, η ίδια η εισήγηση αντιφάσκει, αφού λίγο παρακάτω παρακάμπτει το ζήτημα του οικονομικού κόστους και αναφέρει ότι οι λόγοι για τους οποίους προκρίνεται το σενάριο Γ, που περιλαμβάνει την εκτροπή του Αχελώου, είναι «πρωτίστως και κυρίως περιβαλλοντικοί». Είναι πραγματικά να απορεί κανείς για πόσο καιρό ακόμα θα εμμένει η Περιφέρεια Θεσσαλίας στη γνωστή – αλλά απολύτως ξεπερασμένη και αποδεδειγμένα λανθασμένη – επιχειρηματολογία περί του δήθεν «περιβαλλοντικού» έργου του Αχελώου, η οποία έχει πλήρως αποκρουστεί τόσο από πλήθος έγκριτων ειδικών επιστημόνων όσο και από το ΣτΕ και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο. Αν είναι ποτέ δυνατόν το περιβαλλοντικό έγκλημα να βαφτίζεται περιβαλλοντική λύση!

Και για να κάνω μερικές πιο εξειδικευμένες παρατηρήσεις σε σχέση με τα τρία επικρατέστερα σενάρια και εκείνο που τελικά η αρμόδια διεύθυνση της Περιφέρειας προκρίνει, θα ήθελα να επισημάνω τα εξής :

1ον. Το σενάριο Β προβλέπει ότι το υδατικό έλλειμμα είναι δυνατό να κατέβει στα 120 hm3. Αυτό σημαίνει ότι οι προηγούμενες απαιτήσεις σε νερό από τον Αχελώο, που αρχικά υπερέβαιναν το 1 δις και στη συνέχεια υπολογίζονταν σε 600 hm3, σήμερα με τον συνυπολογισμό στοιχειωδών μέτρων που να υπακούν στην ευρωπαϊκή νομοθεσία (ΚΑΠ, Οδηγία), εκτιμώνται στο 1/5 αυτών. Η εξέλιξη αυτή και μόνο είναι ενδεικτική για τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίστηκε εξαρχής, αλλά και σχεδιάστηκε το έργο της εκτροπής.

2ον. Το επόμενο κρίσιμο ζήτημα που εγείρεται, είναι το κατά πόσον, το συγκεκριμένο σενάριο, όντως εξάντλησε τα περιθώρια εξοικονόμησης νερού στον κάμπο. Οι μελετητές προτείνουν, και ορθά, τη μείωση της ετήσιας στρεμματικής κατανάλωσης, με την εφαρμογή μεθόδων διαχείρισης της ζήτησης, κατά 10%. Από 500-530 m3/στρέμμα σε 450-470 m3/στρέμμα. Είναι φανερό ότι η ποσότητα αυτή μπορεί να ελαττωθεί ακόμα περισσότερο, με την επέκταση της εφαρμογής ορθών πρακτικών άρδευσης, και οικονομικότερων μεθόδων-τεχνολογιών άρδευσης. Ενδεικτικά και μόνο, θα αρκούσε επιπλέον 10% μείωση της στρεμματικής απαίτησης για να μηδενιστεί το έλλειμμα. Μία συνολική μείωση δηλαδή της τάξης του 20%, η οποία σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία, είναι απολύτως ρεαλιστική, αν και εφόσον ληφθεί η πολιτική απόφαση της εφαρμογής των τεχνικών εξοικονόμησης.

3ον. Το σενάριο είναι υπολογισμένο με βάση την αναδιάρθρωση των καλλιεργειών για την προσαρμογή στη νέα ΚΑΠ. Τίθεται επομένως το ερώτημα : Μία μελέτη αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών, με στόχο, αφενός μεν τη γεωργική ανάπτυξη της περιοχής, αφετέρου δε την ταυτόχρονη μέγιστη δυνατή εξοικονόμηση αρδευόμενου νερού, δεν θα έδινε μία διαφορετική εικόνα στις χρήσεις γης, και άρα έναν διαφορετικό (και ασφαλώς μικρότερο) όγκο νερού ετησίως; Η απάντηση είναι σχεδόν προφανής: η ένταξη σειράς νέων καλλιεργειών, μη υδροβόρων, που να αναδεικνύουν την τοπική ιδιαιτερότητα, θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στη Θεσσαλία, χωρίς να θιγεί, αλλά αντίθετα να βοηθηθεί, ο αγροτικός πληθυσμός της περιοχής.

Με άλλα λόγια, με έναν ορθά οργανωμένο και με συνέπεια εφαρμοσμένο των δύο τελευταίων μέτρων που πρότεινα, δηλαδή μία μεγαλύτερη μείωση από την προτεινόμενη της ετήσιας στρεμματικής κατανάλωσης, σε συνδυασμό με μία αναδιάρθρωση των καλλιεργειών, με έμφαση στις μη υδροβόρες, θα αρκούσε για να μηδενίσει το έλλειμμα του υδατικού ισοζυγίου. Και όλα αυτά, χωρίς καν να μπούμε σε άλλες επιπλέον προτάσεις που έχουμε και στο παρελθόν καταθέσει, σχετικά λόγου χάρη με τη διευθέτηση των ισοζυγίων προσφοράς και ζήτησης, την εξοικονόμηση των υδατικών πόρων με ήπιες παρεμβάσεις διαχείρισης της ζήτησης του νερού σε όλους τους τομείς, την αύξηση της αποδοτικότητας των υδραυλικών έργων με συμβατά έργα μικρής κλίμακας κ.λπ.

 

Και επειδή η θέση μας σχετικά με το ζήτημα της υδατικής διαχείρισης στην περιοχή της Θεσσαλίας είναι σταθερή και γνωστή, θα μου επιτρέψετε για να μη σας κουράσω, να κλείσω με μία μόνο επισήμανση που κατά τη γνώμη μας αποκαλύπτει το μέγεθος της υποκρισίας όσων προσπαθούν να εμφανιστούν ως υπερασπιστές των συμφερόντων του αγροτικού κόσμου της Θεσσαλίας, προσπαθώντας να αποσπάσουν την προσοχή των αγροτών από τα πραγματικά προβλήματα και την ανάγκη αναζήτησης μίας ριζοσπαστικής εναλλακτικής διεξόδου, με τη «μεγάλη ιδέα» της εκτροπής του Αχελώου. Αναφέρεται στη σελίδα 12 της Εισήγησης της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Χωρικού Σχεδιασμού : «Εξάλλου το Σχέδιο Διαχείρισης Υδατικού Διαμερίσματος Θεσσαλίας προτείνει μια σειρά μέτρων όπως η “Κατάρτιση από τον ΤΟΕΒ, αξιόπιστου προγράμματος άρδευσης εντός των αρδευτικών μονάδων, με ένταση των ελέγχων για την κατά το δυνατόν ακριβή τήρησή του από τους χρήστες (παραγωγούς)” ώστε να αποφεύγεται η κατασπατάληση του νερού. Επίσης όσον αφορά στο επιχείρημα ότι η μεταφορά νερού από τη ΛΑΠ Αχελώου στη ΛΑΠ Πηνειού θα δώσει τη στρεβλή εντύπωση στον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας ότι το νερό είναι ένας φυσικός πόρος εν αφθονία δεν ευσταθεί. Η τιμολόγηση του νερού θα αποτρέψει την όποια τάση κατασπατάλησής του». Αντιλαμβάνεται δηλαδή ο καθένας το μέγεθος της απάτης!! Το κόστος του φαραωνικού έργου της εκτροπής του Αχελώου θα μετακυλιστεί στους αγρότες, μέσω της αύξησης της τιμής του νερού. Έτσι σκοπεύετε να εξοικονομήσετε τα 50 εκατομμύρια ευρώ; Παίρνοντάς τα από τους Θεσσαλούς αγρότες που ήδη αδυνατούν να τα βγάλουν πέρα με την αγροτική πολιτική που ακολουθείτε; Αντιλαμβάνεστε ότι ακόμα και η λαϊκιστική επίκληση των αγροτών της Θεσσαλίας, από τους υπέρμαχους της εκτροπής, αποδεικνύεται τελείως κάλπικη. Η εκτροπή του Αχελώου, ακόμα και αν καταφέρει ποτέ να ολοκληρωθεί, εκτός του ότι θα καταστρέψει ανεπανόρθωτα το υδάτινο οικοσύστημα, αποδεικνύεται ότι θα έχει μία και μόνη συνέπεια για τον αγροτικό κόσμο της Θεσσαλίας : Θα πει το νερό, νεράκι.

 

Σας ευχαριστώ.

 

 

Advertisements